{
“титле”: “Ўзбекистонда радиоактив чиқиндилар билан боғлиқ муаммоларга ечим топилади!”,
“cонтент”: “Ҳурматли “Заковат” газетаси мухлислари! Хабарингиз бор, замонавий дунёда энергия манбаларига бўлган эҳтиёж тобора ортиб бормоқда. Бу эса ўз навбатида, ядро технологияларидан фойдаланишнинг кенгайишига олиб келмоқда. Аммо, ҳар қандай технология каби, ядро соҳасида ҳам ўз “чиқиндилари” мавжуд. Хўш, уларни нима қилиш керак?
Айнан шу саволга жавоб топиш мақсадида, Ўзбекистон ҳукумати муҳим қарор қабул қилди. Ядро физикаси институти қошида Республика радиоактив чиқиндиларни сақлаш маркази ташкил этилади! Бу марказнинг вазифаси нималардан иборат?
Биринчидан, ушбу марказ радиоактив чиқиндиларни махсус транспортларда ташиш, уларни қабул қилиш ва саралаш билан шуғулланади. Тасаввур қилинг, бу чиқиндиларнинг ҳар бирини алоҳида “кодлаш”, уларнинг хавфлилик даражасини аниқлаш ва кейинчалик сақлаш учун тайёрлаш керак бўлади.
Иккинчидан, марказ уларни узоқ муддатли сақлаш билан шуғулланади. Бу дегани, чиқиндилар махсус шароитларда, инсон ва атроф-муҳит учун хавфсиз тарзда сақланади. Бу жуда муҳим, чунки айрим радиоактив моддалар минг йиллар давомида хавфли бўлиб қолиши мумкин!
Учинчидан, марказ соҳага илмий ишланмалар ва рақамлаштиришни жорий этади. Бу дегани, чиқиндиларни сақлаш ва қайта ишлаш жараёнларини янада самарали ва хавфсиз қилиш учун янги технологиялар ишлаб чиқилади. Рақамлаштириш эса барча жараёнларни назорат қилиш ва бошқаришни осонлаштиради.
Қизиғи шундаки, дунёдаги энг катта радиоактив чиқиндилар омбори АҚШнинг Вашингтон штатида жойлашган. У ерда Иккинчи жаҳон уруши даврида ядро қуролини ишлаб чиқариш натижасида ҳосил бўлган чиқиндилар сақланади. Бу чиқиндиларнинг миқдори шунчалик кўпки, улар билан тўлдирилган бассейннинг ҳажми 1500 та олимпия ўйинлари учун мўлжалланган бассейнга тенг бўлар экан!
Хулоса қилиб айтганда, Ўзбекистонда Республика радиоактив чиқиндиларни сақлаш марказининг ташкил этилиши мамлакатимизда ядро технологияларидан фойдала
Манба: Газета.уз
