Дунёда геосиёсий вазиятнинг чигаллашуви оммавий қирғин қуролларига бўлган муносабатни ўзгартираётгандек гўё. Хўш, бугунги кунда қайси давлатлар ядро қуролига эга ва улар ўз арсеналларини қандай қилиб ривожлантирмоқда? Янги ядровий қуролланиш пойгаси хавфи қанчалик реал ва замонавий технологиялар бунга қандай таъсир кўрсатмоқда?
Афсуски, бугунги кунда ядро қуролига эга давлатлар сони бармоқ билан санарли эмас. Расман тан олинган ядровий давлатлар қаторига АҚШ, Россия, Хитой, Франция ва Буюк Британия киради. Бундан ташқари, ядровий қуролга эга эканлиги тасдиқланган ёки шубҳа остида бўлган давлатлар ҳам мавжуд: Ҳиндистон, Покистон, Шимолий Корея ва Исроил.
Қизиғи шундаки, Исроил ҳеч қачон расман ядро қуролига эга эканлигини тасдиқламаган, аммо узоқ йиллардан бери бу борада шубҳалар мавжуд. Экспертларнинг фикрича, мамлакатда анча катта ядровий арсенал мавжуд.
Сўнгги йилларда ядровий қуролланиш пойгасининг янги тўлқини кузатилмоқда. Кўплаб давлатлар ўз ядровий арсеналларини модернизация қилиш ва янги турдаги қуролларни ишлаб чиқишга катта маблағ сарфламоқда. Бунга сабаб – геосиёсий беқарорлик, минтақавий можаролар ва халқаро келишувларнинг заифлашуви.
Замонавий технологиялар, жумладан, юқори аниқликдаги ракета тизимлари, гипертовушли қуроллар ва сунъий интеллект ядровий қуролларнинг самарадорлиги ва хавфлилигини оширмоқда. Бу эса, ўз навбатида, ядровий можаро хавфини янада оширади.
Ядровий қуролнинг тарқалиши ва ядровий риториканинг кескинлашуви инсоният учун жиддий таҳдиддир. Бу муаммони ҳал қилиш учун халқаро ҳамжамият бирлашиб, ядровий қуролсизланиш бўйича музокараларни фаоллаштириши, қуролларни назорат қилиш бўйича келишувларни мустаҳкамлаши ва дипломатия йўли билан можароларни ҳал қилишга интилиши зарур.
Манба: Газета.уз
