Замонавий дунёда рақамли технологиялар ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айланиб улгурди. Айниқса, тўлов тизимида бу ўзгаришлар яққол кўзга ташланмоқда. Марказий банкнинг сўнгги маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда нақдсиз пул тушумлари сезиларли даражада ошган. Банкларда бу кўрсаткич 43 фоизга, савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасида эса 48 фоизга етган. Бу нима дегани? Демак, биз нақд пулга бўлган эҳтиёжимизни камайтириб, замонавий, қулай ва хавфсиз тўлов усулларига ўтяпмиз.
Бу рақамлар шунчаки статистика эмас, балки мамлакатимиздаги иқтисодий ўзгаришларнинг ёрқин далилидир. Банк карталарига кирим қилинган маблағлар ҳажми 1 496 триллион сўмга етиб, 2024 йилга нисбатан 45 фоизга ўсган. Бу, ўз навбатида, аҳолининг банк тизимига бўлган ишончи ортиб бораётганини кўрсатади. Тўғри, 279 триллион сўм миқдоридаги маблағ нақдлаштирилган, аммо бу кўрсаткич ўтган йилга нисбатан 23 фоизга камайган.
Хўш, бундай ўзгаришларнинг сабаби нимада? Биринчидан, банклар ва тўлов ташкилотлари томонидан таклиф этилаётган қулай ва инновацион ечимлар. Мобил иловалар, ҚР-кодлар, онлайн тўлов платформалари – буларнинг барчаси бизнинг ҳаётимизни осонлаштиришга хизмат қилади. Иккинчидан, аҳолининг рақамли саводхонлиги ортиб бораётгани ҳам муҳим омил. Кўпчилик интернетдан фойдаланишни, онлайн харидларни амалга оширишни ва рақамли тўловларни бажаришни ўрганиб олди. Учинчидан, давлат томонидан нақдсиз тўловларни рағбатлантиришга қаратилган чора-тадбирлар ҳам ўз самарасини бермоқда.
Қизиғи шундаки, нақдсиз тўловларнинг ривожланиши фақатгина қулайлик ва тезкорлик эмас, балки иқтисодиётнинг шаффофлигини оширишга ҳам хизмат қилади. Ҳар бир тўлов рақамли из қолдиради, бу эса солиқ йиғиш жараёнини соддалаштиради ва коррупцияга қарши курашишга ёрдам беради. Шундай экан, нақдсиз тўловлар – бу нафақат замонавий тренд, балки келажакка қўйилган мустаҳкам қадамдир. Келинг, бу ўзгаришларда фаол иштирок этиб, рақамли Ўзбекистонни биргаликда бунёд этамиз!
Манба: Газета.уз
